Leon Paweł Wawrzyniec Kryński h. Przegonią urodził się 20 lutego 1866 roku w Warszawie, w rodzinie zasłużonej dla nauki i kultury polskiej. Był synem urzędnika kancelarii namiestnikowskiej Kaliksta i Józefy Czerniawskiej. Brat jego ojca Adam Antoni Kryński był znanym filologiem, profesorem filologii słowiańskiej i polskiej na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Lwowskim, a jego syn Mirosław Zbigniew, brat stryjeczny Leona, znakomitym polonistą (przedwczesna śmierć uniemożliwiła mu objęcie Katedry Sanskrytu Uniwersytetu Warszawskiego). Bratanek Leona – Stanisław, prawnik, był po II wojnie światowej profesorem anglistyki SGPiS-u, a także krytykiem literackim i cenionym tłumaczem.

Prawdopodobnie z powodu zainteresowań rodzinnych rodzice sądzili, że ich syn zdecyduje się na jeden spośród humanistycznych kierunków studiów, w związku z czym skierowali go do gimnazjum filologicznego. O jego zdolnościach językowych świadczy fakt, że ukończył je z I nagrodą i ze srebrnym medalem. Zaraz potem jednak zapisał się na Wydział Lekarski Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Nauka języków w gimnazjum wyrobiła mu świetną pamięć i umiejętność szybkiego i logicznego myślenia. Studia ukończył bez problemów i wkrótce stał się głośnym chirurgiem. Znajomość języków pomogła mu w upowszechnianiu osiągnięć naukowych poza granicami kraju, gdyż swoje prace, a było ich aż 109, publikował po polsku, niemiecku, francusku i rosyjsku.

Szczególnie zainteresował się całkowicie nową dziedziną wiedzy medycznej, jaką była histologia. Miał okazję zgłębiać jej tajniki u jednego z największych światowych autorytetów w tym zakresie, ojca polskiej histologii Henryka Fryderyka Hoyera. Drugą poważniejszą studencką fascynacją naukową Kryńskiego okazała się anatomia patologiczna, która bardzo dobrze przygotowała go do przyszłego zawodu chirurga. Całe godziny spędzał w zakładzie profesora Włodzimierza Brodowskiego. Owocem tych badań była ciekawa praca O przyczynach ostrych zapaleń ropnych, która została uhonorowana przez Wydział Lekarski Uniwersytetu złotym medalem. Z przedmiotów klinicznych najbardziej zafascynowała go chirurgia, wykładana przez znakomitego Juliana Kosińskiego, który choć sam był wielkiej miary operatorem, o dziwo niezbyt przykładał się do szkolenia asystentów. Nie wierzył w wolną Polskę, a zatem również w to, że jego uczniom uda się uzyskać należne im miejsce w nauce.

To właśnie w jego Klinice Kryński dostał w 1889 roku swoją pierwszą pracę. Już w lecie roku następnego wyjechał do Berlina, aby u Roberta Kocha kształcić się z zakresu mikrobiologii. W wyniku praktyki w jego pracowni higieny napisał kilka ciekawych prac, a Towarzystwo Tatrzańskie zwróciło się do niego z prośbą o zbadanie powietrza w Zakopanem na obecność mikrobów. W celu nabrania jeszcze większego doświadczenia zwiedzał również inne ośrodki niemieckie, gdzie zdobywał wiedzę pod kierunkiem tej miary uczonych, co chirurdzy Ernst von Bergmann (jeden z pionierów antyseptyki niemieckiej), Franz König (wybitny ortopeda) i August E. Martin.

Chirurgiem z zacięciem mikrobiologicznym zainteresował się Ludwik Rydygier, który powodzenia swoich operacji upatrywał nie tylko w perfekcyjnej technice chirurgicznej, ale również w nowoczesnych metodach antyseptyki. Na propozycje pracy w ośrodku krakowskim u samego mistrza Kryński odpowiedział entuzjastycznie i już jesienią 1890 roku przyjechał do Krakowa, gdzie uzyskał stopień doktora wszech nauk lekarskich i został jego asystentem etatowym. Rydygier powierzył mu prowadzenie pracowni bakteriologicznej oraz wysłał na studia uzupełniające. Najpierw przebywał w Rzymie u Francesca Durante (1894), który w tym czasie jako pierwszy z powodzeniem wykonał za pomocą struny boczny szew na tętnicy ramieniowej. Po powrocie, w 1896 roku został docentem Uniwersytetu Jagiellońskiego na podstawie książki O chłoniakach (Lymphangiomata). Badania kliniczne i histologiczne (1896). Rozpoczął wówczas wykłady z chirurgii ogólnej i operacyjnej i prowadził je aż do 1908 roku, pomimo że w 1902 roku przeniósł się już do Warszawy. Rezygnacja z pracy w klinice krakowskiej była związana z tym, że w 1899 roku jej kierownictwo objął młodszy od niego Bronisław Kader, a to nie stwarzało dobrych perspektyw naukowych dla Kryńskiego.

W tym samym roku wyjechał za granicę, aby praktykować w dwóch znakomitych ośrodkach chirurgicznych. W Paryżu w pierwszym rzędzie zetknął się z najwybitniejszym ówczesnym chirurgiem francuskim Julesem Emilem Pèanem, konstruktorem hemostatycznych kleszczyków zatrzaskowych, lekarzem, który jako pierwszy na świecie wykonał splenektomię i jako pierwszy operował uchyłek pęcherza moczowego. Pracował też w klinice urologicznej, kierowanej przez pioniera tej dyscypliny, Félixa Guyona. W klinice Louisa Félixa Terriera zapoznał się z nowoczesną metodą sterylizacji materiałów i narzędzi chirurgicznych za pomocą autoklawów. Brał udział w pierwszych zabiegach kardiochirurgicznych pod kierunkiem Eugène Louisa Doyena, a przy okazji miał możność obserwować nakręcane przez niego pierwsze filmy z operacji chirurgicznych. W tym samym roku odwiedził kliniki chirurgiczne w Wiedniu, przede wszystkim oddział kierowany przez największego chirurga drugiej połowy XIX wieku – Teodora Billrotha. Pierwsze na świecie usunięcie raka odbytnicy, resekcja przełyku, całkowita resekcja krtani z nagłośnią z powodu raka oraz druga na świecie udana resekcja odźwiernika stawiały go na czele wszystkich ówczesnych chirurgów. Praca Kryńskiego pod jego kierunkiem musiała mieć pierwszorzędne znaczenie dla całej działalności klinicznej polskiego uczonego. W Wiedniu pracował też w klinice Eduarda Alberta, autora metody operacyjnego unieruchomienia stawu kolanowego.

Po powrocie do kraju w 1901 roku Kryński został mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W okresie krakowskim powstały najcenniejsze jego prace dotyczące chirurgii urologicznej. Pierwsza z nich z 1896 roku o wszczepianiu moczowodów do esicy była całkowicie pionierska w tym zakresie. U ludzi po raz pierwszy odważył się ją zastosować Robert Calvin Coffey w 1924 roku, dlatego do dziś jest znana niestety pod jego nazwiskiem. Drugą pracą, również całkowicie nowatorską, mającą duży wpływ na rozwój urologii, była publikacja O leczeniu przerostu gruczołu krokowego za pomocą trzebienia i przecinania przewodu nasiennego. Od 1896 roku Kryński prowadził w Krakowie prywatną praktykę chirurgiczną, którą następnie kontynuował do 1918 roku w Warszawie, dokąd przeniósł się definitywnie w 1906 roku.

W Warszawie we wrześniu 1904 roku odbył się konkurs na ordynatora pierwszego w Polsce oddziału dla chorób dróg moczowych (urologicznego). Najprawdopodobniej o stworzenie tego oddziału zabiegał u władz miejskich Adam Mincer, lekarz warszawski, bardzo zainteresowany urologią, tak jak Kryński, będący uczniem paryskiego urologa Jeana Guyona. Obsadzenie etatu kierownika oddziału na drodze konkursu miało gwarantować sprawiedliwy wybór. Warto nadmienić, że chodziło o ordynaturę nieetatową, bezpłatną, którą kandydaci traktowali jako wielkie wyróżnienie, nie jako sposób na podreperowanie budżetu. Kryński mógł sobie na to pozwolić, ponieważ, jak wspomniano, prowadził w Krakowie prywatną praktykę chirurgiczną. Do konkursu zgłosiło się pięć osób, lecz żadna z nich – powiedzmy to otwarcie – nie miała takich kwalifikacji jak Kryński. Jednak z niejasnych powodów konkurs wygrał Mincer. Odbiło się to szerokim echem wśród elity warszawskiej, nie tylko lekarskiej. Zarzucano komisji konkursowej wiele niedociągnięć proceduralnych, w tym pominięcie jednego z najważniejszych jego etapów – operacji na zwłokach. W „Gazecie Lekarskiej” z tego roku czytamy: „Przed konkursem ze zdziwieniem słyszeliśmy, że sprawa już jest przesądzona, a konkurs przedstawia tylko kwestyę formalności; stąd mogło się rodzić podejrzenie, że konkurs odbywać się miał dla osoby, nie dla oddziału [...]. Nie wdajemy się w rozbiór spraw, jakie się działy przy drzwiach zamkniętych pomiędzy członkami sądu konkursowego, jednakże wiadomości, jakie doszły do nas, budzą smutne refleksye. Przypuszczamy, że profesor uniwersytetu może nawet być czasami niedogodnym ordynatorem w naszych stosunkach szpitalnych, sądzimy jednak, że dobro szpitala i dbałość o jego poziom stać powinny ponad względami postronnymi. W tych atoli warunkach, możemy tylko żałować, że prof. Kryński chciał stanąć do konkursu; wątpimy czy przykład jego, zasługujący na uznanie, pobudzi innych jego kolegów w przyszłości do naśladownictwa, w imię tylko samej zasady, że konkurs stanowić winien jedyną właściwą drogę do obsadzania posad szpitalnych”. Może więc w tych słowach jednocześnie odnajdujemy zagadkę, dlaczego nie przeszła kandydatura profesora Kryńskiego? Jeśli tak rzeczywiście było, fakt ten byłby godny pożałowania. Nasze refleksje z obecnych czasów dają podstawy do wniosków, że nihil novi sub sole1.

Po tej krytyce zorganizowano w 1905 roku dodatkowe postępowanie konkursowe na zwłokach, lecz w jego wyniku potwierdzono wybór Adama Mincera. W tym samym roku zamknięto Uniwersytet Warszawski, a Kryński został ordynatorem oddziału ogólnochirurgicznego w zlikwidowanej klinice mieszczącej się w Szpitalu Św. Ducha, który to oddział prowadził do 1912 roku. Od 1913 do 1918 roku był kierownikiem Pracowni Medycyny Doświadczalnej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, którą zresztą założył. Były to lata bardzo wytężonej pracy zawodowej i naukowej. Ogłosił wtedy ponad 30 prac naukowych, spośród których jedna, wygłoszona przez niego na zjeździe chirurgicznym w Londynie, dotycząca stwardnienia kreski do dziś jest cytowana, choć wzbudza pewne kontrowersje. Na uwagę zasługuje też na pewno praca Przyczynek do operacji przyszycia pęcherza moczowego w przypadkach przerostu gruczołu krokowego.

Działalność naukowo-kliniczna Leona Kryńskiego dotyczyła niemal wszystkich działów chirurgii, ale największe osiągnięcia odniósł na polu chirurgii jamy brzusznej – przede wszystkim urologii oraz chirurgii doświadczalnej. Odbywał w tym czasie liczne podróże naukowe: do Londynu, Edynburga, Oksfordu, Brukseli i Gandawy. Został również zaproszony na zjazd do Nowego Jorku, gdzie wygłosił wykład na temat gastroenterostomii w chorobie wrzodowej żołądka. W 1910 roku przewodniczył obradom XVI Zjazdu Chirurgów Polskich w Warszawie. Po wybuchu I wojny światowej przez rok pełnił obowiązki starszego ordynatora oddziału chirurgicznego i zastępcy lekarza naczelnego Wojennego Szpitala Miejskiego dla Rannych w Warszawie.

W 1915 roku brał czynny udział w uruchamianiu Wydziału Lekarskiego repolonizowanego Uniwersytetu Warszawskiego. Był pierwszym dziekanem Wydziału Lekarskiego. W nowo otwartej w 1918 roku uczelni otrzymał stanowisko p.o. kierownika I Katedry i Kliniki Chirurgicznej. W 1920 roku zaangażował się czynnie w wojnę bolszewicką. Kiedy zgłosił się na ochotnika do wojska, kierownictwo kliniką przejął dr Antoni Leśniowski. Podczas wojny bolszewickiej, w stopniu podpułkownika Wojska Polskiego, stanął na czele oddziału chirurgicznego Szpitala Ujazdowskiego. Został też szefem sanitarnym Polskiego Czerwonego Krzyża, piastując tę funkcję przez wiele lat.

Po powrocie z wojska w 1921 roku zorganizował Katedrę Chirurgii Operacyjnej i Anatomii Topograficznej. W ten sposób jeden z najwybitniejszych wówczas polskich chirurgów nie otrzymał należnej mu uniwersyteckiej kliniki chirurgicznej. Pozostawiono mu wykłady z anatomii chirurgicznej, techniki zabiegowej i instrumentarium chirurgicznego. Nie stworzył szkoły naukowej. Jedynym wybitnym chirurgiem, który pozostawał pod jego dużym wpływem, był współtwórca polskiej chirurgii dziecięcej, Jan Kossakowski.

Jego podobiznę w formie płaskorzeźby uwiecznił w 1912 roku Czesław Makowski na oryginalnej plakiecie. Kryński w opinii współczesnych mu osób był jednym z najprzystojniejszych mężczyzn w tzw. sferach towarzyskich ówczesnej Warszawy, miał wielkie powodzenie u kobiet, pozostał jednak kawalerem. W stolicy do końca życia mieszkał w samym Śródmieściu, naprzeciwko Muzeum Narodowego i Muzeum Wojska Polskiego, przy ulicy Smolnej 15.

Był członkiem założycielem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego od 1907 roku, jego wiceprezesem w latach 1913–1925, przewodniczącym Wydziału III (1925–1928), a po jego reorganizacji – Wydziału IV (1928–1932).

Profesor Leon Kryński w latach międzywojennych utrzymywał bardzo ożywione kontakty zagraniczne i z tego powodu jako wielkiej klasy chirurg dostąpił wielu godności. Był prezesem Towarzystwa Chirurgów Polskich oraz członkiem wielu polskich i zagranicznych towarzystw naukowych, m.in. francuskich Association des Anatomistes, Association de Chirurgie, Société de Chirurgie de Paris i włoskiego Societa Piemontese di Chirurgia. Był odznaczony doktoratem honoris causa uniwersytetu w Tartu (Estonia), francuskim Orderem Legii Honorowej oraz jugosłowiańskim Orderem Św. Sawy.

Ambasador polskiej medycyny Leon Kryński zmarł w Warszawie 8 października 1937 roku w wyniku choroby nowotworowej. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.