Marcin Jakub Pałys urodził się 5 XII 1964 r. w Warszawie. Po ukończeniu Liceum im. Rejtana podjął studia na Wydziale Chemii UW. Ukończył je w 1987 r. i niedługo potem, w latach 1988–1992, odbył studia doktoranckie w Holandii, na University of Twente, uzyskując stopień doktora nauk chemicznych. Żeby prowadzić tam zajęcia ze studentami, w ciągu roku nauczył się języka niderlandzkiego. Po zakończeniu studiów doktoranckich związał się zawodowo z Uniwersytetem Warszawskim. Habilitował się w 2005 r. na UW na podstawie rozprawy zatytułowanej Elektrochemia związków koordynacyjnych w warunkach transportu dyfuzyjno-migracyjnego, a po 5 latach otrzymał stanowisko profesora nadzwyczajnego. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z elektrochemią. Dziedziną jego badań jest chemia nieorganiczna i fizyczna, przede wszystkim elektrochemia oraz modelowanie transportu w roztworach. Jest członkiem International Society of Electrochemistry.

Od 2005 r. przez trzy lata był prodziekanem ds. finansowych Wydziału Chemii. W 2008 r. zastąpił zmarłego prorektora UW ds. rozwoju i polityki finansowej Stanisława Głąba. W wywiadzie dla pisma uczelni stwierdził wówczas: „Najważniejszą rzeczą będzie dla mnie szukanie równowagi pomiędzy tradycją a dostosowaniem się do zmieniającego świata, przy zachowaniu całej różnorodności Uniwersytetu”. Po dwóch latach sprawowania funkcji prorektora przyznawał: „Łączenie funkcji prorektora z pracą naukową jest... złą wiadomością dla pracy naukowej i dydaktyki”.

Rektorem UW jest od 1 IX 2012 r., został wybrany 18 IV głosami 209 elektorów (na 304). W czasie trwania jego kadencji UW utrzymał pozycję lidera wśród uczelni polskich. Na Alma Mater Varsoviensis studiuje blisko 45 tys. studentów. Warunki ich studiowania poprawiły się. W latach 2012–2016 przybyło kilka ważnych obiektów. Na Ochocie oddano do użytku Centrum Nowych Technologii i sąsiedni Wydział Fizyki. Na Powiślu wybudowano budynek wydziałów Lingwistyki Stosowanej i Neofilologii (przy ul. Dobrej 55) i gruntownie odremontowano budynek dawnych Łaźni Teodozji Majewskiej (przy ul. Bednarskiej 2/4), przeznaczając go na siedzibę Instytutu Dziennikarstwa. Imponująco wygląda inwestycja zamiejscowa – Europejskie Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach, ukończone jesienią 2015 r. Trwa remont, a właściwie gigantyczna przebudowa Gmachu Audytoryjnego. Po remoncie można już podziwiać Pałac Tyszkiewiczów-Potockich. Rektor tak podsumowywał rozbudowę uczelni: „Na wszystkie inwestycje patrzę z perspektywy całego Uniwersytetu, z punktu widzenia korzyści, jakie przyniosą całej społeczności akademickiej”.

W 2013 r. rozpoczął pracę Komitet Organizacyjny Obchodów Jubileuszu 200-lecia UW, przygotowując uczelnię do obchodów urodzinowych. Na gmachu Starej Biblioteki uroczyście zamontowano zegar odmierzający czas (począwszy od 23 II 2014 r.) do kulminacyjnej daty obchodów – 19 XI 2016 r. Hasło obchodów „Dwa stulecia. Dobry początek” sugeruje, że za Uniwersytetem jest bogata tradycja, a przed uczelnią – perspektywa znakomitego rozwoju. Zapewnić go ma przyjęta w listopadzie 2015 r. uchwała rządu o sfinansowaniu z budżetu państwa kolejnych uniwersyteckich inwestycji. Na mocy tych decyzji UW w latach 2016–2025 otrzyma 945 mln zł. Rektor Pałys jest pewny, że te fundusze zostaną dobrze zainwestowane, co przełoży się na pozycję Polski za granicą.

Na początku 2016 r. Marcin Pałys zapowiedział swoje kandydowanie w wyborach rektorskich na drugą kadencję. W chwili oddawania niniejszego materiału do druku JM Rektor jeszcze nie skończył swego urzędowania. Na jakiekolwiek szersze podsumowanie tej kadencji jest więc za wcześnie.

Jeśli chodzi o życie prywatne, rektor Marcin Pałys jest żonaty, ma syna. Za swoje hobby uważa podróże. W chwilach wolnych, których – jak sam mówi – ma coraz mniej, lubi aktywnie spędzać czas. Często pływa i jeździ na rowerze.